De 3 belangrijkste financiële ratio’s die elke ondernemer moet kennen

Je omzet stijgt, maar groeit je bedrijf ook echt? Nogal wat ondernemers laten zich vangen: ze zien de omzet stijgen maar achter de mooie cijfers en de spectaculaire omzet of winst schuilt soms een ongezonde balans. Slimme ondernemers kijken verder. Deze 3 belangrijkste financiële ratio’s moet elke ondernemer kennen!

Waarom financiële ratio’s belangrijk zijn voor elke ondernemer

Of je nu freelancer, kmo-zaakvoerder of start-up bent, inzicht in je cijfers is cruciaal om de juiste beslissingen te nemen. Veel ondernemers kijken vooral naar omzet of winst, maar dat vertelt maar een deel van het verhaal.

Ja, je maakt vandaag een mooie omzet en een mooie winst. Maar dat is vandaag. Een slimme ondernemer denkt vooruit en zal in plaats van vandaag te jubelen en te feesten zich vooral zorgen maken over de vraag of zijn bedrijf ook over een paar jaar er nog zo goed zal aan toe zijn. Daar ligt de echte sleutel tot succes: zorgvuldig financiële ratio’s in de gaten houden om het succes ook op lange termijn vast te houden en voortdurend bijsturen indien nodig.

De belangrijkste financiële ratio’s — liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit — tonen de werkelijke gezondheid van je onderneming. Ze helpen je te begrijpen of je bedrijf:

• genoeg geld heeft om rekeningen te betalen,
• niet te veel schulden opbouwt,
• en winstgevend genoeg is om te blijven groeien.

Kortom: ratio’s zijn de thermometer van je onderneming. En ja, soms geeft de thermometer al ‘koorts’ aan voordat de eerste symptomen verschijnen.

De 3 belangrijkste financiële ratio’s voor ondernemers

Liquiditeit – kun je je korte termijn verplichtingen aan?

De liquiditeitsratio toont of je onderneming in staat is om facturen en leveranciers tijdig te betalen.

Belangrijkste maatstaven:

• Current ratio = Vlottende activa / Kortlopende schulden
  → Een gezonde waarde ligt meestal tussen 1,2 en 1,5.
• Quick ratio = (Vlottende activa – voorraden) / Kortlopende schulden
  → Toont of je ook zonder voorraad voldoende middelen hebt.

Tip: Een te lage liquiditeit betekent risico op cashproblemen; een te hoge wijst op onbenutte middelen. Zowel te laag als te hoog is dus niet gezond en moet bijgestuurd worden!

Kort gezegd: liquiditeit vertelt of je vandaag kunt betalen wat je morgen verschuldigd bent.

Solvabiliteit – hoe stabiel is je bedrijf op lange termijn?

De solvabiliteitsratio meet in welke mate je onderneming met eigen vermogen is gefinancierd.

Formule:
Solvabiliteit = Eigen vermogen / Totaal vermogen × 100%

Een solvabiliteit van minstens 25% wordt in de meeste sectoren als gezond beschouwd.

Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter je bestand bent tegen tegenslagen of economische schommelingen. Een te lage solvabiliteit kan banken of investeerders afschrikken. De bank zal er ook naar kijken wanneer je een zakelijke lening wil aanvragen voor je bedrijf.

Solvabiliteit laat zien hoe stevig jouw bedrijf op eigen benen staat.

Rentabiliteit – maak je voldoende winst op je investering?

De rentabiliteitsratio’s tonen hoe winstgevend je onderneming is.

Belangrijkste vormen:

• Rentabiliteit van het eigen vermogen (REV) = Winst / Eigen vermogen
• Rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) = Winst / Totaal vermogen

Een stijgende trend betekent dat je bedrijf efficiënter en winstgevender wordt. Daalt je rentabiliteit jaar na jaar? Dan is het tijd om prijzen, kosten of processen te herbekijken.

Rentabiliteit vertelt of al je inspanningen zich vertalen in echte winst.

Andere nuttige ratio’s voor ondernemers

Naast de drie kernratio’s kunnen ook deze cijfers je waardevolle inzichten geven:

• Omloopsnelheid van voorraden
• Debiteurenratio
• Nettowinstmarge

Omloopsnelheid van voorraden
Toont hoe snel je voorraad verkocht wordt.
→ Te traag? Dan ligt je kapitaal vast. Te snel? Dan loop je risico op stocktekort.

Debiteurenratio
Gemiddeld aantal dagen dat klanten nodig hebben om te betalen.
→ Hoe lager, hoe beter je cashflow.

Nettowinstmarge
Nettowinst / Omzet × 100%
→ Geeft aan hoeveel winst je overhoudt per euro omzet.

Hoe gebruik je financiële ratio’s als ondernemer?

Financiële ratio’s zijn geen doel op zich, die enkel bestaan voor het plezier om gewichtig te doen en te laten zien dat je ze kent en kan berekenen.

Neen, je moet ze zien als hulpmiddelen om:

• beslissingen te onderbouwen (investeringen, prijzen, personeel),
• met je boekhouder in duidelijke cijfers te praten,
• je bedrijf te vergelijken met sectorgemiddelden,
• en je strategie tijdig bij te sturen.

Een voorbeeldje van hoe financiële ratio’s als hulpmiddelen werken:
Een restaurant met een lage solvabiliteit en dalende rentabiliteit weet dat het zijn marges moet verbeteren — bijvoorbeeld via prijsaanpassingen of kostenbesparing — vóór nieuwe leningen aan te gaan.

Handige tools om ratio’s eenvoudig te berekenen

Je hoeft geen financieel expert te zijn om ratio’s te gebruiken.
Boekhoudsoftware zoals e-Boekhouden.be berekenen ze automatisch uit je cijfers.

Zo zie je in één oogopslag:

• hoe gezond je bedrijf financieel is,
• of je investeringsruimte hebt,
• en hoe je cijfers evolueren doorheen het jaar.

Je kan ook eens onze gratis tool uitproberen op onze site:

Conclusie: ratio’s zijn de financiële spiegel van je onderneming

De belangrijkste financiële ratio’s helpen je begrijpen waar je bedrijf vandaag staat — en waar je naartoe kunt groeien.

Door regelmatig je liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit te analyseren, neem je beslissingen op basis van inzicht in plaats van buikgevoel.

Tip: Plan elk kwartaal tien minuten in om je ratio’s te bekijken.
Het is een kleine gewoonte die een groot verschil maakt.
Een ondernemer die zijn cijfers kent, heeft altijd een streep voor.

Veelgestelde vragen (FAQ) over financiële ratio’s voor ondernemers