Brutomarge van je onderneming verbeteren: 5 bewezen manieren en tips

Wat als de brutomarge in je resultatenrekening slecht is? Er zijn concrete, praktische manieren om je brutomarge te verbeteren, meestal zonder grote investeringen. In dit uitgebreide artikel bespreken we 5 strategieën die elk bedrijf direct kan toepassen. Elk onderdeel bevat een voorbeeld, rekenvoorbeeld en praktische tips.

Hoe kan je in je resultatenrekening de brutomarge verbeteren?

De brutomarge is voor veel ondernemers een van de belangrijkste graadmeters voor de gezondheid van hun bedrijf. En terecht. Want of je nu producten verkoopt of diensten levert: een sterke brutomarge laat zien dat je bedrijfsmodel werkt, dat je voldoende ruimte hebt voor kosten zoals personeel en marketing, en dat je winstpotentieel stevig is.

Een evolutie van de brutomarge als bij dit bedrijf bijvoorbeeld ziet er niet fraai uit:

Een gezonde brutomarge (niet te verwarren met de nettomarge) is dus essentieel voor je onderneming. Een kwakkelende brutomarge is op termijn niet houdbaar: je bent bezig met een activiteit waarbij het sop de kool niet waard is, en die niet genoeg opbrengt in verhouding tot de kosten. Je kan je dan afvragen: waar ben ik eigenlijk mee bezig?

Wat moet je dan doen? De pijp aan Maarten geven? De spade reinigen? Er de brui aan geven? De boeken toedoen?

Hier is het goede nieuws: als je brutomarge niet goed is moet je gelukkig niet depressief blijven zitten wachten tot het vanzelf verbetert. Neen, wij geven je hier meteen 5 bewezen manieren en strategieën waarmee je vandaag nog begint je brutomarge te verbeteren en meteen ingrijpt wanneer het nodig is.

Mirakeloplossingen bestaan niet, want voor mirakels moet je ‘hierboven zijn’, maar er zijn wel degelijk oplossingen die je kan toepassen.

Tip 1: Onderhandel betere inkoopprijzen

De eenvoudigste manier om je brutomarge te verbeteren, is door je inkoopkosten omlaag te brengen. Iedere euro die je minder uitgeeft aan de inkoop van producten of materiaal, verhoogt direct je winstmarge.

Veel ondernemers denken dat hun inkoopprijzen vaststaan, maar dat is zelden zo. Leveranciers hebben vaak ruimte om korting te geven, zeker als je volumes groeit of als je bereid bent langere contracten af te sluiten.

Praktijkvoorbeeld

Stel dat je een webshop hebt die keukenaccessoires verkoopt. Je verkoopt een messenblok voor €100. De inkoopprijs is €60.
Je brutomarge is dan:

(100 – 60) / 100 = 40%

Na onderhandeling geeft de leverancier 5% korting. De nieuwe inkoopprijs wordt €57.

Nieuwe brutomarge:

(100 – 57) / 100 = 43%

Dat lijkt klein, maar op jaarbasis kan dit enorme impact hebben, vooral bij volumeproducten.

Rekenvoorbeeld: effect van kleine inkoopverlagingen

Productverkoop per jaar: 2.000 stuks
Oude marge per stuk: €40
Nieuwe marge per stuk: €43
Totaal extra marge: €3 × 2.000 = €6.000 extra marge per jaar

Zonder enige prijsverhoging, extra marketing of verandering in je bedrijfsproces.

Tips om betere inkoop te regelen

• Vraag jaarlijks nieuwe offertes op, ook als je tevreden bent.
• Bestel grotere hoeveelheden in één keer als opslagruimte geen probleem is.
• Informeer naar staffelkortingen (vaak verborgen).
• Onderzoek alternatieve materialen of merken met vergelijkbare kwaliteit.

Dit is vaak de snelste manier om je brutomarge te verbeteren zonder risico.

Tip 2: Optimaliseer je verkoopprijzen

Veel ondernemers doen te weinig met hun prijsstrategie. Ze baseren prijzen op “wat de markt doet” of “wat normaal is”, terwijl klanten vaak bereid zijn meer te betalen dan je denkt, zeker als je de waarde van je diensten duidelijk communiceert.

Verkoopprijzen verhogen is een krachtige manier om je brutomarge te verbeteren. Zelfs een kleine prijsstijging kan een groot effect hebben, vooral als je producten of diensten verkoopt met hoge vaste kosten.

Praktijkvoorbeeld

Je hebt een dienst die je voor €80 per uur aanbiedt. De kosten (materiaal, reistijd, etc.) zijn €20 per uur.
Je brutomarge: 75%.

Stel dat je de prijs verhoogt naar €90 per uur, terwijl de kosten hetzelfde blijven.

Nieuwe brutomarge:

(90 – 20) / 90 ≈ 77,8%

Het percentage stijgt licht, maar vooral de absolute marge stijgt van €60 naar €70 per uur.

Rekenvoorbeeld: effect van een kleine prijsverhoging

Je werkt 1.000 uren per jaar.

Extra marge per uur: €10
Totale extra marge: €10 × 1.000 = €10.000 extra per jaar

Mogelijke prijsstrategieën

• Value-based pricing: prijs baseren op de waarde voor de klant, niet op kosten.
• Dynamische prijzen: bij drukke periodes iets duurder, bij rustige periodes iets goedkoper.
• Bundelprijzen: pakketjes verkopen met een hogere marge.
• Premiumversies aanbieden: sommige klanten willen juist meer betalen voor betere service of kwaliteit.

Let wel: prijsverhogingen moeten altijd worden uitgelegd in termen van waarde, niet in termen van je eigen kosten. Dat vergroot de acceptatie.

Tip 3: Verlaag je productiekosten

Voor bedrijven die zelf produceren of diensten leveren waar tijd een belangrijke factor is, ligt veel marge verstopt in efficiëntie. Vaak wordt er te weinig gekeken naar verspilling, uitval, overproductie, slechte planning of onnodige stappen in het proces.

Je brutomarge verbeteren kan dus ook door het proces slimmer te organiseren.

Praktijkvoorbeeld

Je produceert houten tafels. Voor elke tafel heb je €120 aan materiaal nodig en €80 aan productietijd en energie. Totale kosten: €200.

Door efficiënter te zagen en het afvalpercentage te verlagen, daalt je materiaalkost naar €110.

Verkoopprijs: €350

Oude brutomarge:

(350 – 200) / 350 = 42,9%

Nieuwe brutomarge:

(350 – 190) / 350 = 45,7%

Rekenvoorbeeld: 5% efficiëntiewinst

Stel dat je 500 tafels per jaar maakt.
Besparing per tafel: €10
Totaal bespaard: €10 × 500 = €5.000 margeverbetering per jaar.

Manieren om productiekosten te verlagen

• Verminder verspilling en afkeur (lean technieken).
• Verbeter planning zodat machines efficiënter draaien.
• Leid personeel beter op zodat minder fouten worden gemaakt.
• Automatiseer handmatige taken die veel tijd kosten.
• Onderhoud machines beter, zodat ze minder uitval hebben.

Deze vorm van kostenverlaging is vaak blijvend en schaalbaar.

Tip 4: Focus op producten of diensten met een hogere marge

Niet elk product draagt evenveel bij aan je totale winst. Veel ondernemers sturen vooral op omzet, maar omzet zegt niets over winstgevendheid. Als je brutomarge verbeteren je doel is, moet je weten welke producten of diensten de grootste marge bijdragen.

Het verschuiven van je aandacht naar margeproducten is vaak veel effectiever dan het proberen verhogen van je totale verkoopvolume.

Praktijkvoorbeeld

Stel dat je drie producten verkoopt:

• Product A: omzet €100.000, marge 20%
• Product B: omzet €70.000, marge 40%
• Product C: omzet €30.000, marge 60%

Veel ondernemers focussen op Product A omdat dat het grootste deel van de omzet is. Maar het draagt relatief weinig bij aan de winst.

Winstbijdrage per product:

• A: €100.000 × 0,20 = €20.000
• B: €70.000 × 0,40 = €28.000
• C: €30.000 × 0,60 = €18.000

Product B is dus de echte winstmaker.

Rekenvoorbeeld: kleine verschuiving, groot effect

Stel je verkoopt volgend jaar 10% minder van A maar 10% meer van B:

• A daalt met €10.000 omzet → marge verlies: €2.000
• B stijgt met €7.000 omzet → marge winst: €2.800

Per saldo verbeter je dus je marge met €800 door simpelweg te sturen op de juiste producten.

Tips om margeproducten te boosten

• Prominente plek in je webshop of winkel.
• Beter uitleggen waarom het product waardevol is.
• Koppelen aan upsell of cross-sell strategieën.
• Bundelen met populaire lagere-marge producten.

Dit is een van de slimste manieren om je brutomarge te verbeteren zonder extra marketingbudget.

Tip 5: Verbeter je voorraadbeheer

Voorraadproblemen zijn een stille margedoder. Ze zijn zelden zichtbaar in de administratie, maar hebben grote impact op je brutomarge.

Voorbeelden van typische problemen en van wat er allemaal kan scheef lopen met je voorraad zijn legio:

• Te veel voorraad → hoge opslagkosten en risico op veroudering (dat oud model van laptop van 10 jaar geleden komt vandaag heus niemand meer kopen)
• Te weinig voorraad → misgelopen verkopen of dure spoedbestellingen (sorry, mevrouw, we hebben het niet in voorraad, want in onze voorraad liggen maar 2 stuks)
• Verouderde voorraad → afprijzingen drukken je marge (dus U bent echt niet geïnteresseerd in het laatste model uit 1985?)
• Onnauwkeurige voorraad → onverwachte tekorten, gefrustreerde klanten (we weten eigenlijk zelf niet of we het nog in voorraad hebben hoor, en kunnen dat ook niet vlug even opzoeken)

Beter voorraadbeheer kan je brutomarge verbeteren op twee manieren:

1. lagere inkoop- en opslagkosten
2. minder omzetverlies

Praktijkvoorbeeld

Je verkoopt elektronica. Sommige artikelen verouderen snel. Een verkeerd geplaatste bestelling zorgt voor te veel voorraad. Na een jaar moet je producten afprijzen van €70 naar €40 om ervan af te komen. De inkoop was €50.

Marge op de afgeprijsde producten:

(40 – 50) = –€10 verlies per stuk

Met goed voorraadbeheer had je misschien minder ingekocht en de volledige marge kunnen pakken.

Rekenvoorbeeld: voorraadoptimalisatie

Stel dat 5% van je voorraad per jaar wordt afgeprijsd of afgeschreven. Je voorraadwaarde is €200.000. Schade: 5% × €200.000 = €10.000 margeverlies.

Via beter voorraadbeheer kun je dit misschien halveren. Directe margeverbetering: €5.000 per jaar.

Tips voor beter voorraadbeheer

• Werk met minimum- en maximumvoorraden.
• Analyseer seizoenspatronen en trends.
• Automatiseer bestellingen met voorraadsoftware.
• Maak je langzaam verkopende producten eerder zichtbaar.
• Pas voorraadrotatie toe (FIFO).

Voorraadbeheer is niet sexy, maar het is een van de meest onderschatte manieren om je brutomarge te verbeteren.

Extra tip: brutomarge regelmatig meten en analyseren

Niets helpt je brutomarge te verbeteren als je het niet regelmatig meet. Veel ondernemers kijken maar één keer per jaar naar hun brutomarge, terwijl maandelijkse analyse veel betere inzichten oplevert.

Wat je moet monitoren

• Brutomarge per product of dienst
• Brutomarge per categorie
• Brutomarge per klantgroep
• Brutomarge per maand of kwartaal
• Werkelijke inkoopkosten vs. begrote kosten

Tip: stel marge-alarmen in

Bijvoorbeeld:

• Als de brutomarge onder de 40% komt → melding
• Als inkoopkosten >5% stijgen → melding
• Als voorraad sneller of langzamer draait → melding

Dit zorgt ervoor dat je snel kunt bijsturen.

Conclusie: brutomarge verbeteren is vaak makkelijker dan je denkt

Je brutomarge verbeteren hoeft geen groot project te zijn. De vijf strategieën uit dit artikel leveren samen vaak honderden tot tienduizenden euro’s aan margeverbetering op, zonder dat je daarvoor per se meer hoeft te verkopen of meer personeel hoeft in te zetten.

We vatten de belangrijkste manieren om je brutomarge te verbeteren nog kort even samen:

1. Verlaag je inkoopkosten
2. Optimaliseer je verkoopprijzen
3. Maak je productieproces efficiënter
4. Focus op je meest winstgevende producten
5. Verbeter je voorraadbeheer

Door regelmatig te meten, slim te sturen en continu te optimaliseren kun je je brutomarge verbeteren op een manier die duurzaam én winstgevend is.