Weet jij eigenlijk hoeveel je écht overhoudt aan elke euro omzet? Veel ondernemers kijken alleen naar hun winst onderaan de streep, maar vergeten de cijfers die ernaartoe leiden. De brutomarge en nettomarge zeggen iets totaal anders over je bedrijf. In dit artikel ontdek je het verschil tussen brutomarge en nettomarge, hoe je ze berekent én wat ze onthullen over de financiële kracht van je onderneming.
Waarom het verschil tussen brutomarge en nettomarge belangrijk is
Er zijn nogal wat mensen die de termen brutomarge en nettomarge verwarren of door elkaar gebruiken. Maar vergis je niet: het is niet hetzelfde!
Je moet het zo zien:
De brutomarge vertelt je hoe winstgevend (of niet) je kernactiviteit is. Anders gezegd: hoe winstgevend is de activiteit die de reden is dat je bedrijf bestaat (de verkoop van je producten of je diensten bijvoorbeeld). De nettomarge vertelt je wat de totale financiële gezondheid is van je bedrijf als geheel, dus niet alleen van je kernactiviteit.
We duiken er wat dieper in zodat je dit stapsgewijs goed snapt!
Wat betekent brutomarge?
De brutomarge laat zien hoeveel winst er overblijft in je bedrijf nadat de directe kosten (bijvoorbeeld je inkoopkosten en productiekosten) van je omzet zijn afgetrokken. Met andere woorden: het verschil tussen wat je verkoopt en wat het kost om dat product of die dienst te leveren.
Formule brutomarge:
Brutomarge = (Omzet – Inkoopkosten) ÷ Omzet × 100%
De brutomarge wordt meestal uitgedrukt als percentage.
Een hoge brutomarge betekent dat je producten of diensten veel opleveren in verhouding tot de kosten. Een lage brutomarge kan wijzen op hoge inkoopkosten, te lage prijzen of inefficiëntie in je productieproces.
Voorbeeld:
Een bedrijf verkoopt voor €100.000 aan producten. De inkoopkosten bedragen €60.000.
Dan is de brutomarge = (100.000 – 60.000) ÷ 100.000 × 100% = 40%.
Dat betekent dat er 40% van de omzet overblijft om andere kosten te dekken, zoals personeel, huur en marketing.
Wat betekent nettomarge?
De nettomarge gaat een stap verder. Die toont hoeveel winst er uiteindelijk overblijft nadat alle kosten zijn betaald — dus niet alleen de directe kosten, maar ook de indirecte kosten, belastingen, afschrijvingen en rentelasten.
Formule nettomarge:
Nettomarge = Nettowinst ÷ Omzet × 100%
De nettomarge is een realistische graadmeter voor de werkelijke winstgevendheid van een onderneming.
Ik herinner me bijvoorbeeld ondernemer Prosper, die een bedrijfje had met een werkelijk zeer goede en zeer hoge brutomarge. Alleen, wat was het probleem? Uiteindelijk trok de financiële gezondheid van zijn bedrijfje toch op niet veel omdat zijn nettomarge super laag was door veel te hoge operationele kosten, belastingen, of andere uitgaven.
Een bedrijf kan dus een hoge brutomarge hebben, maar toch tegelijk een lage nettomarge als de overige bedrijfskosten hoog zijn, waardoor die hoge brutomarge uiteindelijk dus weinig voorstelt en een maat voor niks is.
Voorbeeld:
In het vorige voorbeeld blijft van de €100.000 omzet na alle kosten nog €10.000 nettowinst over.
De nettomarge = 10.000 ÷ 100.000 × 100% = 10%.
Wat is het verschil tussen brutomarge en nettomarge?
Het belangrijkste verschil tussen brutomarge en nettomarge zit in welke kosten worden meegenomen:
| Aspect | Brutomarge | Nettomarge |
|---|---|---|
| Kosten | Alleen directe kosten (inkoop, productie) | Alle kosten (ook overhead, belastingen, rente) |
| Inzicht | Efficiëntie van productie of dienstverlening | Totale winstgevendheid van het bedrijf |
| Focus | Operationele prestaties | Financiële gezondheid als geheel |
Kort gezegd:
- De brutomarge vertelt je hoe goed je verkoopt.
- De nettomarge vertelt je hoe goed je verdient.
Waarom zijn beide marges belangrijk?
Beide marges geven inzicht in verschillende lagen van je bedrijfsvoering:
- Brutomarge helpt je bepalen of je prijzen en inkoopbeleid gezond zijn. Als dat niet zo is zal je moeten proberen je brutomarge verbeteren.
- Nettomarge laat zien of je bedrijf onderaan de streep winstgevend is.
Samen vormen ze een krachtig hulpmiddel om te begrijpen waar winst weglekt — of dat nu in je inkoop, je personeelskosten of je vaste lasten zit. Als ondernemer is het heel belangrijk dat je de ‘lekken’ opspoort: waar lekt de winst weg? Alleen dan kan je het lek zo vlug mogelijk dichten.
Rekenvoorbeeld: brutomarge en nettomarge stap voor stap uitgelegd
Wat zegt dit voorbeeld?
- Je brutomarge (40%) laat zien dat je producten goed geprijsd zijn in verhouding tot je inkoopkosten.
- Je nettomarge (7,5%) is lager, omdat vaste lasten en belastingen een groot deel van de winst opslokken.
Dat is normaal: de brutomarge toont de operationele kracht, terwijl de nettomarge laat zien hoe gezond je bedrijf financieel echt is.
Extra tip
Als je merkt dat je brutomarge goed is, maar je nettomarge te laag, dan ligt het probleem niet bij je verkoopprijs of inkoop — maar bij de indirecte kosten.
Door bijvoorbeeld huur te verlagen, processen te automatiseren of marketing efficiënter in te zetten, kun je de nettomarge vaak flink verbeteren.
Hoe verbeter je je marges? Praktische tips
1. Hoe je brutomarge verhogen?
- Onderzoek of je prijzen kunnen stijgen zonder klanten te verliezen.
- Onderhandel over betere inkoopcondities.
- Minimaliseer verspilling of inefficiëntie in het productieproces.
- Check onze 5 strategieën en tips om je brutomarge te verbeteren.
2. Hoe je nettomarge verhogen?
- Beperk overheadkosten (huur, energie, marketing).
- Automatiseer processen om tijd te besparen.
- Houd grip op je financiën met een actuele balans en resultatenrekening.
| Doel | Gebruik deze marge | Focus op |
|---|---|---|
| Prijsstrategie | Brutomarge | Inkoop en verkoopprijs |
| Winstverbetering | Nettomarge | Alle bedrijfskosten |
| Financiële planning | Beide | Helder financieel inzicht |
Conclusie: brutomarge en nettomarge werken samen!
Het verschil tussen brutomarge en nettomarge is cruciaal om te begrijpen hoe je bedrijf financieel presteert. De brutomarge vertelt hoe efficiënt je verkoopt, terwijl de nettomarge laat zien wat er uiteindelijk van je omzet overblijft. Wie beide marges goed analyseert, kan dus gerichter sturen op winstgroei — en dat is de sleutel tot een gezonde financiële toekomst.
Handige hulpmiddelen om zelf aan de slag te gaan
Wil je direct meer grip op je boekhouding en je financiële kennis uitbreiden? Bekijk hieronder handige hulpmiddelen die wij aanraden om meteen praktisch aan de slag te gaan:
-
Tools:
Bekijk e-Boekhouden.be en probeer het gratis – gebruiksvriendelijke boekhoudsoftware (ideaal voor zelfstandigen en starters) -
Boekentip:
Bekijk het boek De basis van de balans – je vindt in dit boek meer info over zaken die in dit artikel aan bod kwamen -
Cursussen:
Bekijk de interessante cursus balanslezen bij Centrum voor Afstandsonderwijs waarin je dieper duikt in het onderwerp van dit artikel
Disclaimer: deze links zijn affiliate links en bezorgen de site een kleine commissie als je via deze links een aankoop doet.
Veelgestelde vragen (FAQ) over het verschil tussen brutomarge en nettomarge
De brutomarge laat zien hoeveel winst er overblijft nadat de directe kosten (zoals inkoop of productie) van de omzet zijn afgetrokken.
Formule:
Brutomarge = (Omzet – Inkoopkosten) ÷ Omzet × 100%
Het geeft inzicht in hoe winstgevend je product of dienst is vóórdat alle overige bedrijfskosten worden meegerekend.
De nettomarge toont hoeveel winst er onderaan de streep overblijft, nadat alle kosten (ook overhead, belastingen en rente) zijn betaald.
Formule:
Nettomarge = Nettowinst ÷ Omzet × 100%
Dit percentage laat de werkelijke winstgevendheid van een onderneming zien.
Het verschil zit in de kosten die worden meegenomen:
De brutomarge houdt alleen rekening met directe kosten.
De nettomarge houdt rekening met alle kosten, inclusief belastingen en vaste lasten.
Kort gezegd: brutomarge vertelt hoe efficiënt je verkoopt, nettomarge vertelt hoeveel winst je écht overhoudt.
Gebruik deze formules:
Brutomarge: (Omzet – Inkoopkosten) ÷ Omzet × 100%
Nettomarge: Nettowinst ÷ Omzet × 100%
Zo kun je snel zien hoe gezond je bedrijf financieel is.
Dat hangt af van je branche.
In de detailhandel is een brutomarge van 30–50% normaal.
In de dienstensector kan dat hoger liggen (tot 70–80%).
Een nettomarge van 5–15% wordt over het algemeen als gezond beschouwd.
Belangrijker dan het absolute getal is dat je marges stabiel blijven of verbeteren.
Je kunt je nettomarge verbeteren door:
Kosten te verlagen (huur, personeel, energie, marketing).
Slimmer in te kopen of verspilling te verminderen.
Je verkoopprijzen te optimaliseren.
Processen te automatiseren en regelmatig je cijfers te analyseren.
Samen laten ze zien hoe winstgevend je onderneming echt is.
De brutomarge helpt je prijzen en inkoop te optimaliseren; de nettomarge toont of je bedrijf onderaan de streep winst maakt.
Ze vormen dus de basis van goed financieel management.
Vond je dit artikel interessant? Blijf dan makkelijk op de hoogte van onze interessante artikelen en updates door in te schrijven op onze gratis nieuwsbrief! Volg ook onze pagina op LinkedIn!
Karl Delauw heeft meer dan twintig jaar ervaring en expertise met het analyseren en interpreteren van jaarrekeningen. Op Balanslezen.com helpt hij ondernemers hun balans te gebruiken om financiële risico’s te herkennen en betere beslissingen te nemen. Geen algemeen AI-advies, maar interpretatie op basis van praktijk.