Winst en verlies: zegt dit veel of niets?

winst en verlies

Over winst en verlies is heel wat te vertellen. Eerst een leuke anekdote. Toen ik begon op mijn eerste job ooit kregen we een opleiding en stoomcursus van 3 weken. Op de allereerste dag vroeg de opleider aan iedereen rond de tafel: “Wat is het fundamentele doel van ons bedrijf?” Daarop kwamen de gekste antwoorden: ‘Zo goed mogelijk werken’, ‘de mensen helpen’, ‘een meerwaarde zijn voor de samenleving’. Vergis je niet: het fundamentele doel van elk bedrijf (en trouwens ook de reden waarom het is opgericht) is heel eenvoudig: winst maken, punt.

Natuurlijk komen daar ook zaken bij kijken als efficiëntie, goede producten, klantvriendelijkheid. Besteed je als bedrijf geen enkele aandacht aan al die zaken zal je ook geen, of toch veel minder, winst maken. Maar klantvriendelijkheid is voor een bedrijf geen doel op zich (en dat is er dan ook soms aan te merken). Alles draait om dat enige, fundamentele (voor sommige mensen ‘vieze’) doel, namelijk winstoogmerk, dat trouwens ook in de statuten van de onderneming staat ingeschreven. Maar wat betekent het nu als een bedrijf winst of verlies maakt?

Waar vind je de winst en verlies van een bedrijf?

Om te weten of een bedrijf winst of verlies maakt hoef je alleen maar naar de resultatenrekening te kijken. Helemaal onderaan bemerk je de ‘winst van het boekjaar’, of ‘verlies van het boekjaar’.

Let hierbij wel op dat je de winst of verlies na belastingen (rubriek 9904) bekijkt, de netto-winst dus. Je vindt net erboven in de resultatenrekening ook de winst voor belastingen (rubriek 9903), maar dat zegt niet zoveel. Iedereen in België betaalt nu eenmaal (hoge) belastingen. Net zoals je brutoloon op zich ook niet veel zegt over wat je netto uiteindelijk overhoudt zegt ook de winst voor belastingen van een bedrijf op zich weinig.

Vandaar ook dat de berekening van de cash flow en terugbetalingscapaciteit van een bedrijf vertrekt van de winst (verlies) van het boekjaar en niet van de winst (verlies) van het boekjaar voor belasting.

Winst en verlies: goed of slecht?

Simpel bekeken zou je kunnen denken: winst is goed en verlies is slecht. Klinkt logisch, toch? Zoals met veel zaken is het echter ook met winst of verlies niet zo simpel. Op zich klopt de redenering: winst maken is in principe beter dan verlies maken. Of anders gezegd: winst maken is een doel voor een bedrijf, verlies maken is uiteraard geen doel. Geen enkel bedrijf draait met de insteek: vandaag gaan we proberen zoveel mogelijk verlies te maken.

Maar een bedrijf dat winst maakt staat er niet per definitie goed voor. Omgekeerd geldt ook dat een bedrijf dat verlies maakt er niet per definitie slecht aan toe is. Winst maken kan verdoezelen dat het bedrijf met een aantal vervelende problemen kampt. Wanneer die maar lang genoeg aanslepen kunnen die het bedrijf in de afgrond sleuren.

Verlies maken kan uitzonderlijk zijn, of te wijten zijn aan brute pech, zware investeringen, eenmalige onvoorziene kosten, noem maar op, maar op zich draait het bedrijf goed en is de kans dat het morgen in problemen komt bijzonder klein. Kortom, alles is mogelijk: het is geen zwart-wit situatie.

Wat zegt winst en verlies over een bedrijf?

Eén van de eerste zaken waar je naar kijkt in de jaarrekening is dus steeds of men winst of verlies maakte. Maar op zich weet je daar dus nog altijd vrij weinig mee. Even uitleggen waarom.

Winst

Winst kan op tientallen manieren tot stand komen. Men kan de winst ook heel makkelijk beïnvloeden. Misschien is de winst bijvoorbeeld uitsluitend aan uitzonderlijke opbrengsten te danken, die niks met de gebruikelijke activiteit van het bedrijf te zien hebben.

Denk bijvoorbeeld aan de eenmalige verkoop van een gebouw. Dat is dan wel leuk om dit jaar een mooi resultaat te laten zien. Maar volgend jaar kan je dezelfde kunstgreep niet meer herhalen. Je winst zal dan toch echt uit je activiteit zelf moeten komen.

Verlies

Ook met de vaststelling dat er verlies is gemaakt kan je niet zoveel. Misschien is dat verlies wel uitzonderlijk. Of misschien bestaat er een logische uitleg voor. Heeft een bedrijf afgelopen boekjaar veel geïnvesteerd, bijvoorbeeld in nieuwe machines, nieuw materiaal enz.?

Dan brengt dat vaak hoge rentekosten en hoge afschrijvingen met zich mee. Onvermijdelijk resultaat: een lagere winst of zelfs een verlies.

Maar is het daarom een slecht bedrijf? Niet dus. Het bedrijf investeert tenminste in nieuwe middelen en stelt zo misschien juist zijn toekomst veiliger: een jaar met verlies door hoge investeringen, maar met de bedoeling om de jaren nadien juist méér winst te maken dankzij die investeringen.

Verlies kan ook gewoon ‘fiscaal’ geïnspireerd zijn. Wat bedoelen we hiermee? Een bedrijf dat ‘dreigt’ op teveel winst uit te komen zal vaak met opzet zoeken naar manieren om die winst lager te houden, of zelfs een (klein) verlies te boeken, om zo te ontsnappen aan teveel belastingen betalen.

Is dat koosjer? Jawel, kosten maken of investeringen doen in je bedrijf is niet verboden. En in landen als België (dat nu niet meteen bekend staat als ‘belastingparadijs’, integendeel, eerder als wereldkampioen belastingen heffen) zullen mensen nu eenmaal altijd zoeken naar manieren om minder belastingen te betalen en onder de hoge belastingdruk uit te komen.

Belastingen ontduiken is uiteraard verboden. Belastingen vermijden door gebruik te maken van legale manieren om fiscaal te optimaliseren is echter perfect toegestaan en zelfs slim. Vergelijk dit bijvoorbeeld met mogelijkheden om als particulier gebruik te maken van bv. pensioensparen, langetermijnsparen enz. om minder belastingen te betalen. Er is niks mis met handig gebruik maken van de mogelijkheden die er zijn om minder belastingen te moeten betalen.

Link met liquiditeit

Een bedrijf kan dus jaar na jaar mooie winsten laten optekenen en toch failliet gaan. Hoe kan dat? Veel bedrijven die failliet gaan doen dat niet in de eerste plaats omdat ze verlies maken, hoewel buitenstaanders en niet-balanslezers dat wel denken: het bedrijf maakt verlies, dus gaat het misschien wel failliet.

Verlies maken is niet gunstig voor het bedrijf, dat is zeker. Maar er zijn andere, urgentere zaken dan verlies maken die het bedrijf in problemen kunnen brengen.

“Geld telt. Met winst koop je niets”

Onthoud dit zinnetje maar goed voor de rest van je dagen. Winst maken is mooi, maar je koopt niets met winst en kan er je facturen niet van betalen. Een bedrijf gaat meestal failliet omdat het op een gegeven moment, ondanks de mooie winst vorig jaar, niet langer haar schulden kan betalen.

Schuldeisers en werknemers kunnen niet met winst worden betaald, alleen met geld. Vandaar dat een goede liquiditeit en een goede cash flow zo cruciaal zijn voor elke onderneming. Alleen zo kan het bedrijf haar betalingsverplichtingen blijven nakomen en overeind blijven.

Link tussen winst, verlies en rendabiliteit

Een andere reden waarom winst en verlies op zichzelf weinig zeggen is dat je dit ook in verhouding moet zien tot het vermogen dat geïnvesteerd moest worden in het bedrijf om die winst te kunnen realiseren. Dat brengt ons bij de rendabiliteit (of rentabiliteit) van een bedrijf, waarover ook heel wat te vertellen valt. Maar dat is dan weer stof voor andere artikelen!

Samenvatting
Winst en verlies: zegt dit veel of niets?
Artikel naam
Winst en verlies: zegt dit veel of niets?
Beschrijving
Winst en verlies van een bedrijf zijn minder belangrijk dan de meeste mensen denken. Winst betekent niet altijd dat een bedrijf er goed voor staat, en het omgekeerde geldt voor verlies.
Auteur
Publisher Name
Balanslezen
Publisher Logo
Al ingeschreven op onze nieuwsbrief?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven
×